การเฝ้าระวังด้านความปลอดภัยในการใช้สมุนไพรระดับหมู่บ้านในการพัฒนาตามแนวทางปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง

Safety Monitoring on the use of Village Herbs for Development in the Sufficiency Economy

  • สุเมต บุญสุด
Keywords: [ความปลอดภัยในการใช้สมุนไพร] [การเฝ้าระวังด้านความปลอดภัย] [การใช้สมุนไพรพื้นบ้าน]

Abstract

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อติดตามเฝ้าระวังความปลอดภัยในชาวบ้านที่ใช้สมุนไพรพื้นบ้านจากกระบวนการส่งเสริมการใช้สมุนไพรพื้นบ้านในการพัฒนาหมู่บ้านตามแนวทางปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ในหมู่บ้านแห่งหนึ่งของจังหวัดสุรินทร์ โดยการใช้แบบสอบถามเพื่อการสังเกตในการเฝ้าระวังในกลุ่มตัวอย่างจำนวน 10 ครัวเรือน 50 คน(ชาย20 คน หญิง 30 คน อายุเฉลี่ย 38 ปี) จากข้อมูลการเฝ้าระวังตลอดระยะเวลาหนึ่งปี(1 พฤศจิกายน 2559-31 ตุลาคม 2560)พบว่า มีการใช้สมุนไพรพื้นบ้านเรียงลำดับตามความบ่อยในการใช้ต่อจำนวนครั้งในการใช้ 5 ลำดับแรกคือ การดื่มน้ำต้มใบเตยบรรเทาอาการเวียนศีรษะ การต้มรากหมาน้อยเพื่อบรรเทาอาการปวดระดู กระเทียมตำผสมข่าเพื่อรักษาเกลื้อน การใช้ใบหนาดต้มบรรเทาอาการคัน ใบรางจืดต้มดื่มบรรเทาอาการวิงเวียนศีรษะ อุบัติการณ์ด้านความปลอดภัยในการใช้สมุนไพร(Safety Incident )ที่พบสูงสุดคือ การเกิดการแพ้ พุพองจากการใช้กระเทียมผสมข่าในการรักษาเกลื้อน จากกระบวนการในการสอบสวนอุบัติการณ์ในการใช้สมุนไพรพบว่าเกิดจากส่วนผสมของกระเทียมและข่าที่มีความเข้มข้นของข่ามากเกินไป และผู้ใช้ยาสมุนไพรทราบเบื้องต้นว่าอาจจะเกิดผลดังกล่าวและสังเกตเห็นตั้งแต่แรกและหยุดการรักษาทันท่วงที อาสาสมัครสาธารณสุขประจำกลุ่มก็สังเกตพบเช่นกันแต่ไม่กล้าขัดแย้งกับผู้ใช้สมุนไพร ในการส่งเสริมการใช้สมุนไพรในระดับหมู่บ้าน ส่วนมากเป็นสมุนไพรพื้นบ้านที่ชาวบ้านมีการสืบทอดต่อกันมารุ่นต่อรุ่น การเฝ้าระวังความปลอดภัยในการใช้ต้องมีการเฝ้าระวังอย่างทันท่วงทีและมีการให้ความรู้แก่อาสาสมัครสาธารณสุขในระดับหมู่บ้านเพื่อการเฝ้าระวังด้านความปลอดภัยดังกล่าวเพื่อสร้างความน่าเชื่อถือ

References

1.ราตรี พระนคร.(2559).การติดตามผลการใช้สมุนไพรตำรับ “สาวสองพันปี” ต่ออาการแสดงในระหว่างมีประจำเดือน.มฉก.วิชาการ ปีที่19 ฉบับที่ 38 มกราคม-มิถุนายน 2559.กรุงเทพมหานคร.
2.World Health Organization (WHO).(2004).WHO guidelines on safety monitoring of herbals medicines in pharmacovigilance systems. Geneva.
3.Davyson de L.Mareira,and etc.(2014).Traditional use and safety of Herbal Medicine.Revistra Brasileira De Farmarcognosia journal.24,248-257.
4 ธีร์นุตตรา เนตรโพธิ์แก้ว.(2559).โทษจากการใช้สมุนไพรที่ควรรู้(ตอนที่1).ข่าวสารด้านยาและผลิตภัณฑ์สุขภาพ ปีที่ 5 ฉบับที่ 154ประจำเดือนมกราคม 2559.กรุงเทพมหานคร.
5.สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา.(มปพ.).แนวทางปฏิบัติงานการจัดการภัยจากผลิตภัณฑ์สขภาพ.สืบค้นจาก
thaihpvc.fda.moph.go.th/thaihvc/Public/NewsAdr/.../hpvc_747.pdf.เมื่อวันที่11 ตุลาคม 2561.
6.Kathi J. Kemper.(2008).The use of Complementary and Alternative Medicine in Pediatrics.Pediatics December 2008 , Vollume 112/ISSUE6.
Published
2019-06-30