ความพึงพอใจของมารดาหลังคลอดต่อการบริบาลมารดาหลังคลอดด้วยผดุงครรภ์แผนไทย ในชุมชนป่าพะยอม จังหวัดพัทลุง

The Satisfaction of Postnatal Mother toward Thai Traditional Midwifery of Postpartum Care in Pa Phyom Community, Phatthalung Province

  • กุสุมาลย์ น้อยผา
  • วิทวัส หมาดอี
  • นัฐกานต์ นาวาเดช
  • วรพรรณ อินหมัน
Keywords: ความพึงพอใจ โครงการบริบาลมารดาหลังคลอด แพทย์แผนไทย Satisfaction, Postpartum care project, Thai Traditional Medicine

Abstract

การวิจัยเชิงพรรณนา  (Descriptive research) มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาข้อมูลส่วนบุคคล และข้อมูลการตั้งครรภ์ เช่น อายุ การศึกษา การประกอบอาชีพ รายได้ของครอบครัว ลำดับการตั้งครรภ์ สถานที่ฝากครรภ์ และการดื่มนมของทารก และ 2) ประเมินระดับความพึงพอใจของมารดาหลังคลอดที่เข้าร่วมโครงการการบริบาลมารดาหลังคลอดด้วยผดุงครรภ์แผนไทยในชุมชนป่าพะยอม จังหวัดพัทลุง กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในวิจัยครั้งนี้เป็นการเลือกแบบเจาะจง คือ มารดาหลังคลอดที่เข้าร่วมโครงการ ใน 3 ปีงบประมาณ (พ.ศ. 2559  พ.ศ. 2560  พ.ศ. 2561) จำนวน 176 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วยแบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูลได้แก่  ค่าร้อยละ (%) ค่าเฉลี่ย (mean) ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (S.D.) และ paired t-test ผลการวิจัยพบว่า มารดาหลังคลอดที่เข้าร่วมโครงการมีความพึงพอใจในการให้บริการในระดับมากที่สุด ทั้ง 3 ปีงบประมาณ (พ.ศ. 2559: 4.56±0.16  พ.ศ. 2560: 4.59±0.14  และ พ.ศ. 2561: 4.66±0.12)  โดยพึงพอใจด้านการประคบสมุนไพรมากที่สุด ปัจจัยส่วนบุคคลของมารดาหลังคลอดที่ต่างกันส่งผลต่อความพึงพอใจต่างกันอย่างมีนัยสำคัญที่ระดับ 0.05 และเมื่อเปรียบเทียบความพึงพอใจในด้านต่างๆ ของมารดาหลังคลอดที่เคยรับบริการบริการมารดาหลังคลอดและไม่เคยได้รับบริการมาก่อน พบว่า ไม่มีความสัมพันธ์กันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ เช่นกัน แต่อย่างไรก็ดี พบว่ามารดาหลังคลอดที่เข้าร่วมโครงการบริบาลมารดาหลังคลอดด้วยการผดุงครรภ์แผนไทยมีจำนวนมากขึ้นทุกปี (พ.ศ. 2559: 37 คน  พ.ศ. 2560: 56 คน   และ พ.ศ. 2561: 83 คน)  ดังนั้นควรส่งเสริมให้มีบริการการบริบาลมารดาหลังคลอดด้วยผดุงครรภ์แผนไทยในชุมชนต่อไป

This descriptive research aimed to 1) study of personal data of postnatal mother such as classified by age, level of education, occupation, income, pregnancy order, antenatal care and breastfeeding 2) evaluate the the satisfaction of postnatal mother toward Thai traditional midwifery of postpartum care in Pa Phyom community, Phatthalung province. One hundred and seventy six of postpartum mothers were enrolled in Thai traditional midwifery of postpartum care project from year 2016, year 2017 and year 2018. The instrument used for the study consisted of questionnaires and in-depth interview. Statistics used for data analysis consisted of percentage, mean, standard deviation and paired t-test. The results showed that the level of satisfaction toward the Thai traditional midwifery of postpartum care was high (year 2016: 4.56±0.16, year 2017: 4.59±0.14 and year 2018: 4.66±0.12). The herbal ball compression step was the highest satisfaction of Thai traditional midwifery of postpartum care. The postnatal mothers with different personal factors had differences in satisfaction of the Thai traditional midwifery of postpartum care at the significance level of 0.05. When compare the satisfaction among postnatal mothers who used or not used to use this care, it also had no differences at the significance level of 0.05. However, this research found that the postnatal mothers enrolled in the Thai traditional midwifery of postpartum care project were increasing (year 2016: 37 cases, year 2017: 56 cases and year 2018: 83 cases). Therefore, the encouragement of the Thai traditional midwifery of postpartum care in community is useful for postnatal mothers and necessary to continue to common practice in the future.

References

1. Janpaphat Kruekaew and Sureeporn Kritcharoe. (2018). Thai Traditional Midwifery Care. Songklanagarind J Nursing, 38 (1): 103-110
2. อาภารัศมี ณะมณี. (2556). การสร้างเสริมสุขภาพของมารดาและเด็ก:มุมมองจากศาสตร์ของการแพทย์แผนไทยและศาสตร์ของการแพทย์แผนปัจจุบัน. ธรรมศาสตร์เวชสาร, 13 (1): 79-88
3. เกษร อังศุสิงห์. (2557). คู่มือแนวทางการผดุงครรภ์มารดาด้วยการแพทย์แผนไทย สถาบัน การแพทย์แผนไทย. กรุงเทพฯ:องค์การ สงเคราะห์ทหารผ่านศึกในพระบรมราชูปถัมภ์
4. ปริย ญาณวารี. (2545). อิทธิพลของสัมพันธภาพในชีวิตสมรส ลักษณะการอบรมเลี้ยงดูที่ได้รับ และประวัติการแยกห่างจากบุคคลสำคัญในชีวิต ที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการดูแลครรภ์ และแนวโน้มของพฤติกรรมการเลี้ยงดูบุตรของมารดา.วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตร์มหาบัณฑิต สาขาวิชาจิตวิทยาชุมชน บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร
5. จุฑามาศ แช่ลิ่ม. (2556). การใช้การแพทย์แผนไทยร่วมกับการแพทย์แผนปัจจุบันในการดูแลครรภ์ กรณีศึกษา หมู่บ้านท่าโต้ อำเภอสะเดา จังหวัดสงขลา, การประชุมหาดใหญ่วิชาการ ครั้งที่ 4, 10 พฤษภาคม 2556 มหาวิทยาลัยหาดใหญ่
6. สรานันท์ อนุชน. (2556). ปัจจัยที่มีผลกระทบต่อความพึงพอใจของผู้รับบริการต่อการบริการที่ห้องอุบัติเหตุฉุกเฉินโรงพยาบาลพระมงกุฎเกล้า.วารสารพยาบาลทหารบก, 14(3): 159-166
7. ปุณยภา พวงทับทิม. (2560). คุณภาพการบริการ และ ความพึงพอใจโรงพยาบาล AAA อำเภอศรีราชา จังหวัดชลบุรี.วิทยานิพนธ์ปริญญาบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการธุรกิจโลก บัณฑิตวิทยาลัย วิทยาลัยพาณิชยศาสตร์มหาวิทยาลัยบูรพา
Published
2019-06-30